Gösterge Faiz Oranı
Gösterge Faiz Oranı

Gösterge Faiz ve Gösterge Faiz Oranı Nedir? | 2019

Gösterge Faiz Oranı Nedir?

Gösterge faiz oranı veya Gösterge Faizi vadesine iki yıl kalmış, 3 veya 6 ayda bir olmak üzere kupon ödemesi olan devlet tahvilleri arasında en çok likit (yani en çok işlem gören) (ya da son 3 işlem günü içinde en çok alım-satım yapılan) devlet tahvilinin faiz oranıdır. Tanımından da anlaşılacağı üzere bu tahvil faiz oranı, serbest piyasadaki diğer faiz oranlarını da etkileyen gösterge faizi görevi görmektedir.

data-ad-format="rectangle"

Politika Faiz Oranı Nedir?

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası, ekonomide likitide ile ilgili en son son kaynak olarak para piyasalarında bankalara ödünç para verebilmekte veya bankalardan ödünç para alabilmektedir. Merkez Bankası bu işlemler sayesinde faiz oranlarını kullanarak piyasalara etki edebilmektedir. Politika Faizi Merkez Bankasının Para Politikası Kurulu (PPK) çerçevesinde alınan faiz kararları, önceden ilan edilen bir takvim doğrultusunda yapılan toplantılarında alınmaktadır.

1 Haziran 2018 tarihinden itibaren para politikası çerçevesinde bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı MB tarafından politika faizi olarak belirlenmiştir. Yani gösterge faiz kısaca Merkez Bankası’nın piyasalara yön göstermek, yardımcı olmak gerektiğinde frenlemek üzere kullandığı bir faiz oranıdır.

Dolar ve Euro dahil artışların sebebi?

Son zamanlarda döviz kurlarında yaşanan dalgalanmalara neyin sebep olduğu büyük bir tartışma konusudur.

  • Yıllardır borca ve inşaata dayalı büyüme mi?
  • Amerikalı Rahip Brunson mı?
  • Türkiye’nin Suriye’deki durumu mu?
  • S400 füzeleri mi?

Bu liste oldukça uzayabilir. Bu listedeki her unsurun Türkiye’nin Kredi Geri Ödeme Riski (CDS) içinde etkisi mutlaka görülür. Her birey veya vatandaşın risk algısı farklıdır. Burada ise özellikle iç-dış siyasetten bağımsız olarak Türkiye’nin Para Politikası ve Yabancıların Türkiye’nin ekonomisi hakkında algıladığının döviz kuru üzerindeki etkisine değineceğiz.

Gösterge Faiz Oranı – Gösterge Faiz Oranı Bize Ne Anlatır?

Gösterge faiz, özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere yatırım yapan kısmen yerli çoğunlukla yabancı yatırımcının ekonominin gidişatına yönelik beklentisini yansıtır. Ağustos Ayında Dolar 7.20’yi görürken gösterge faiz oranı da yüzde 28.4’e kadar yükseldi. Bu sırada piyasada mevduat faizi yüzde 18 kredi faizleri de yüzde 25 civarında gerçekleşti. Doların ateşinin yükselme sebeplerinden biri de gösterge tahvil faiz oranı ile özellikle merkez bankasının belirlediği politika faizi arasındaki farktan kaynaklanıyordu.

Güncel gösterge faiz oranına bakmak için tıklayınız

Politika Faiz Oranı – Bize Ne Anlatır?

Politika faiz oranı bir ülkenin para politikası hakkında fikir edinebilirsiniz.Faiz grafiğindeki değişimlere ve Merkez Bankalarının söylemlerine bakarak gelecekte gerçekleşmekte olan ekonomik büyüme oranı, enflasyon oranı, kredi ve mevduat faizleri hakkında fikir edinirsiniz. Merkez bankaları faiz oranını düşürerek para piyasasını genişletmeye, kredi faizlerini düşürmeye ve ekonomik büyümeye katkıda bulunmaya çalışır. Bunun tam tersi ise parasal sıkılaştırmadır. Yani tüketimi kısmaya çalışır.

Gösterge Faizi – Politika Faiz Oranı ile Döviz Kuru İlişkisi Nedir?

Yakın geçmişe baktığımızda Merkez bankasının ihtiyaç duyulduğu zaman politika faizini arttırmakta gönülsüz davrandığı (merkez bankasının bağımsızlığı üzerine tartışmalar) görülüyor. Bu durum Türkiye’nin va rolan ekonomik gidişatından farklı tespitler ve beklentilerden kaynaklanıyor.

Örneğim 2018 yılı Başkanlık seçiminden önce gösterge faiz oranı artarken merkez Bankasının ilk faiz arttırımını geç yapması sonucu Dolar kuru 4 TL civarından 4.94 TL’ye yükselmiş Merkez Bankası müdahalesi öyle gelmiştir. Bu dönemde gösterge faiz artmaya başlarken Merkez Bankası ilk başta politika faizini arttırmak istememiştir. Gösterge faiz oranı (ekonomik gidişatı inceleyip farklı beklentileri olan yatırımcıların) ülkeye borç verenlerin istediği faiz oranını temsil ettiğinden Merkez bankasının bu realiteye geç ayak uydurması doların hızlıca yükselmesine sebep oldu. Dolar 4.94 TL ye ve gösterge ile politika faiz oranı arasındaki fark yüzde 3.5 civarına geldiğinde Merkez Bankası faizleri arttırmıştır.

Gösterge faizi ile politika faiz oranı arasındaki fark yüzde 3.5 civarına geldiğinde Merkez Bankası faizleri arttırmıştır!

Faiz Farkı
Faiz Farkı

Yine yakın zamanda ikinci olay ise Temmuz ayında seçim sonrası bakanlar kurulunun seçilmesi ve enflasyonda artışa rağmen PPK’da faiz artışı gelmemesi ile patlak verdi. Faiz artışı öncesi piyasa katılımcıları ile toplanan Ekonomi Bakanı Berat Albayrak piyasalara onları dinlediğini gösteren mesaj vermesine rağmen faizler artmayınca yabancı yatırımcılar reaksiyon gösterdi. Gösterge faiz yukarı giderken Merkez Bankası fark 3.5 olmasına rağmen dolara müdahale etmedi. Kısa sürede 5 seviyesinden 7.20’ye giden Dolar/TL kuru ancak BBDK ve MB dolaylı müdaleleri ile geriledi.

Kısa bir süre sonra yani 13 Eylül 2018 PPK sonucunda ise faizlerin yüzde 6.25 arttırılmasına karar verildi. Böylece faiz makası 1.5 seviyesine indi.

Sonuç

Piyasada gösterge faiz, yabancıların Türkiye’ye olan ilgisini ve risk beklentilerini yansıtır. Merkez Bankası ve Ekonomi Bakanlığının uygulamaları eğer yabancı yatırımcıda karşılık bulursa faiz makası daralır. Merkez Bankası eğer piyasaya bir yön vermek istiyorsa bu makas açılmadan kendi yol çizmelidir. Piyasa tarafından yönlendirilirse döviz kurları hiç beklenmedik noktalara gelebilir. Eğer piyasada döviz bazlı yatırım yapıyorsanız gösterge faiz ve politika faizi arasındaki farkın kapanıp açılması size yön tayin konusunda yardımcı olabilir.

Hakkında: yatirimkredi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir