Avrupa Borç Krizi Nedir? | Eylül-2021


Avrupa Borç Krizi Tanım ve Açıklamalar

Avrupa Borç Krizi, 17 Avrupa ülkesini birbirine bağlayan Euro para biriminin çöküşü anlamına gelmektedir. Euro Krizi gibi anlamlarıda taşımaktadır. Geçtiğimiz 3 senede Yunanistan, Portekiz, İrlanda, İtalya ve İspanya,hepsi de finansal çöküşün eşiğine gelerek tüm Avrupa kıtasına ve dünyanın kalanına tehdit oluşturdular. Peki bu nasıl oldu? Avrupa’yı Birleştirmek, Avrupa tarihinin çoğu, birbirleriyle yaptığı savaşlarla geçer. Birbiriyle savaş halinde olan ülkeler de haliyle aralarında az ticaret yapar. Avrupa; her daim ticaret engelleri, gümrükler ve farklı para birimlerinin kıtası olmuştur.

Sınırlar arasında ticaret yapmak haliyle hep zor olmuştur. Öncelikle paranızı diğer para birimine çevirmek için bir ücret ödemeniz gerekir. Ardından gümrük ücreti ödemeniz gerekir ki diğer ülkenin mallarını alabilesiniz. Bu şekilde ekonomik büyüme sağlanamazdı. Sonra İkinci Dünya Savaşı geldi ve Avrupa’yı mahfetti. Hal böyle berbat olunca, Avrupa’yı yeniden inşa etmenin en hızlı yolu bu bariyerleri kaldırmaktan geçiyordu.

Avrupa Birliğinin Ortaya Çıkışı

avrupa birliği

Çelik metalindeki gümrük ücretlerinin kalkmasıyla, bir ülkedeki çelik madeni diğer ülkedeki bir üreticiye malını satabildi. Bu Avrupalı’lara bir fikir vermiş oldu. Bu fikir “Birleşmiş bir Avrupa” düşüncesinin ta kendisiydi. Tüm kıtayı kapsayan ve gelecekteki tüm savaşları önleyecek tek bir birlik oluşturmaktı. Ülkeler bu amaç için birlikte çalışmaya başladılar ve ticaret engellerini kaldırıp, birbirleriyle iş yapmanın maliyetlerini düşürdüler. Düşmesi gereken son engellerden biri Berlin Duvarı’ydı. Almanya’nın da birleşmesiyle, işte Avrupa Birliği tam olarak hazırdı. 27 ülke Maastricht Anlaşması’nı imzalayarak Avrupa Birliği’ni kurdular.

Euro Biriminin Ortak Para Seçilmesi

Avrupa Birliği’nin kurulması sınırlar arasında ticaret yapmayı daha da kolay hale getirdi. Ancak hala önemli bir sorun daha vardı bu sorun, farklı para birimlerinin kullanılmasıydı. Kuruluştan 10 yıl sonra kullanılan para birimlerini bire indirmeyi başarabildiler. Euro! Doğum tarihi 1 Ocak 1999 Euro’ya geçip Euro Bölgesi’ni oluşturan ülkeler, kendi para birimlerini kullanmayı bıraktılar. Aynı zamanda kendi para politikası uygulamalarına da son verdiler. Bu Paranın kontrolünü yeni oluşturdukları AMB olarak bilinen Avrupa Merkez Bankası‘na verdiler. Euro Bölgesi’nin artık birleşmiş tek bir para politikası olmuş oldu. Ama hala daha çok farklı maliye politikaları vardı ki bu da söz konusu borç krizinin kilit sebeplerindendi.

Avrupa Para Politikası ve Maliye Politikası

Para Politikası ve Maliye Politikası arasındaki farkı anlamak bu noktada önemli hale geliyor. Para Politikası, para arzını kontrol eder. Yani ekonomide ne kadar para olacağını ve borç almanın hangi faizlerden yapılacağını belirler diyebiliriz. Maliye Politikası ise devletin ne kadar vergi toplayacağını ve ne kadar harcama yapacağını belirler. Hükümetler ancak topladıkları vergi kadar harcayabilirler. Bunun üzerinde kalan harcamalar, borç alınarak yapılabilir. Buna bütçe açığı veya açık bütçe harcaması denir. Genel Devlet Dengesi ve Bütçe Bileşenleri konulu makalemizde detaylıca bütçe harcamasını inceleyebilirsiniz.

Avrupa’dan önce, Yunanistan gibi ülkeler yüksek faiz oranlarından borçlanmaları bir yana, borç alacak çok az para bulabiliyorlardı. Çünkü borç verenler kendilerini çok para verecek kadar güvende hissetmiyorlardı. Fakat şimdi Euro Bölgesi’nin yeni birleşmiş para politikasının bir üyesi olarak borçlanabildikleri miktar fırladı. Küçük ülkeler birden bire hiç erişemedikleri kredi imkanlarına ulaştılar. Yunanistan gibi %18 civarında faiz oranlarından borçlanabilen ülkeler, şimdi Almanya ile aynı düşük oranlardan borçlanmaya başladılar. Artık borç verenler, Yunanistan borcunu ödeyemez duruma gelirse, Almanya ya da Avrupa’nın diğer büyük ekonomilerinin bu borcu ödeyeceklerine inanmaya başladılar.

Avrupa Borç Krizi Nasıl Başladı?

Avrupa ortak para birimi ile birbirlerine bağlıydılar. Bahsedilen yeni ucuza kredi yöntemiyle Yunanistan ve diğer Avrupa ülkeleri maliye politikalarını değiştirerek,harcamalarını daha önce asla ulaşamayacakları miktarlara çıkarabilir hale geldiler. Bazı ülkeler devasa boyutlarda açığa harcama politikası gütmeye başladılar. Bunlar çoğunlukla siyasetçiler tarafından seçilebilmek için kullanılıyordu. Siyasetçiler; daha fazla iş, daha yüksek emekli maaşı gibi sözler verdiler. Bu sözlerin hepsi artık borç alabilecekleri yeni para üzerine kuruldu.

Yunanistan, Portekiz ve İtalya hükümetleri devasa borçlar biriktirdiler. Ancak borcu ödemeye geldiğinde yeniden borç bulabildikleri için ödeme yapabiliyorlardı. Borç bulabilme işi sürdükçe harcamalar ve dengesiz maliye politikaları da sürüyordu. İrlanda ve İspanya’da ucuz kredi, büyük emlak balonları yaşanmasına neden oldu aynen geçmişte Amerika’da olduğu gibi. Krediler aktıkça aktı, borçlar artarak birikti ve Avrupa ekonomileri bu ilişkide gitgide sıkı sıkıya birbirlerine bağlandı. Şirketler diğer Avrupa ülkelerinde fabrikalar ve idari ofisler açmaya başladılar. Alman bankaları Fransız şirketlerine borç verdi. Fransızlar İspanyollara borç verdi derken bu şekilde sürüp gitti. Bu ticari ilişkileri oldukça verimli hale getirdi. Ama aynı zamanda Avrupa’nın kaderini de birbirine bağlı hale getirmişti.

Avrupa Birliği ilişkilerinin Zayıflaması

Birlikteki ülkelerin birbirleri ile kredi ilişkileri mümkün oldukça, ki 2008 yılına kadar mümkün oldu, işler bu şekilde devam etti. Amerika emlak piyasasındaki çöküşle birlikte tüm dünyaya yayılan kredi krizi, borçlanabilmenin her yerde durmasına neden oldu. Aniden Yunan ekonomisi işleyememeye başladı. (ARTIK PARA YOK!) / ( ÖDEMENİ YAP!) Yeni yarattığı istihdama ve sosyal yardım ödemelerine ayıracak parayı borçlanmamaya başladı. Borçlarını ödemek için ihtiyacı olan yeni parayı da borçlanamadı. Bu Yunanistan’ın bir problemi gibi gözükse de ortak para politikası nedeniyle aslında tüm birlikteki ülkeler için bir problemdi.

Avrupa’nın çoğu bol keseden harcıyordu ve ödeyemeyeceklerinden fazla borçlanmışlardı. Sorun şu ki ya birisi tüm masanın hesabını ödeyecekti, ya da Avupa’daki her ülke bunun acısını çekecekti. Faturayı şişiren ülkeler borcunu ödeyemeyince, herkes Almanya’nın eline bakmaya başladı. Kemer Sıkma Önlemleri,Avrupa’nın en büyük ve güçlü ekonomisi olan Almanya, borçlu ülkeleri kurtarmaya yardım etmeyi gönülsüz de olsa kabul etti. Bir başka değişle, Almanya faturayı ödemeyi kabul etti,ancak borçlu ülkelerin sıkı kemer sıkma politikalarını uygulamayı kabul etmesi şartıyla, ki bir daha bu tip bir olayın yaşanmaması garanti altına alınsın.

Avrupa Birliği Kemer Sıkma Politikası

Kemer sıkma politikaları; harcamaları kesmek, daha az borç almak, ve daha fazla borç ödemesi yapmak yani başa geleni çekmek anlamına geliyordu. Basit bir çözüm gibi geliyor değil mi? Hiç de öyle değildi. Öncelikle kimse kemer sıkmak istemez. Kemer sıkmak demek hükümet harcamalarını kesmek demek. Hükümetler ise bir ekonominin açık ara farkla en fazla harcama yapan aktörüdür. Dolayısıyla hükümet harcamayı kestiğinde aslında vatandaşlarının kazancını kesmektedir. İnsanlar işlerini kaybeder, duruma öfkelenir, sokaklara dökülürler. Ayrıca kemer sıkma politikası bütçeyi o dakika tekrar dengeli kılacak demek değildir.

Gördüğünüz üzere hükümetler vatandaşlarının geliri üzerinden vergi toplarlar. Dolayısıyla gelirler azaldığında, hükümet de daha az vergi toplar. Geri ödeme o kadar kötü durumdadır ki politik açıdan başarılması imkansız diyebiliriz. Tüm bu sorunun başını Euro bölgesinde var olan büyük kültür farklılıkları çekmektedir.

Almanya Ve Yunanistan Değerlendirilmesi

Almanya, finansal konularda oldukça sorumluluk sahibidir. Korkunç derecede aşırı enflasyonla yüzleştiği Birinci Dünya Savaşı zamanlarında bile,ülke enflasyondan kaçınma, hükümet harcamaları ve borç alma konusunda olağanüstü dikkatli davranmıştır. Almanlar genelde çok çalışır ve kısa bir periyot için az miktarda devlet yardımı almayı beklerler. Ayrıca vatandaşlar tüm vergilerini titizlikle öderler. Diğer taraftan Yunanlar ise uzun süre oldukça cömert devlet yardımlarından yararlanırlar ve vergilerini ödemezler. Yunanistanın gerçekten ciddi bir problemi var. O da şu ki vatandaşlarına uyguladığı verginin büyük bir kısmını hiçbir zaman toplayamıyor.

Avrupa

Hep de böyle olmuştur. Euro’ya geçmek ise bu olumsuzluğu daha da arttırdı. Alman bakış açısıyla bu iş böyle yürümez. Eğer Almanların parasını istiyorsanız, kurallarına da uyacaksınız. Borçlu ülkeler adım adım iflasa doğru ilerledikçe, tüm Avrupa kıtası tehlikedeydi. Üstelik borçlu ülkeler göreceli olarak küçük ekonomiler olsa da,Euro bölgesinin finansal açıdan birbirine çok bağlı olmasından dolayı sisteme büyük risk teşkil ediyorlardı. Bunun başlıca sebebi Euro para biriminin kendisidir. Hatırlayın; borçlu ülkeler bankalardan, yatırımcılardan, diğer Avrupa hükümetlerinden borç almıştı. Borçlu ülkeler iflasa yaklaştıkça, onlara borç veren herkes daha zayıf hale geliyordu. Bu borç verenlere borç vermiş olanlar da daha zayıf hale geliyordu ve halka bu şekilde genişliyordu.

Bir ülkede de yaşanan bir sorun, zincirleme iflas tehlikesi yaratarak tüm kıtaya yansıyordu. Yunanistan iflas ederse, İspanya da edebilirdi. Italya, Portekiz, İrlanda sıradaki kurban olabilirdi. Fransa, Almanya derken yakın zamanda bu sorun sadece birlik oluşturan ülkeleri değil, tüm dünyayı tehdit edebilirdi. Tek bir maliye politikası ya da dağılma. Problem şu ki borçlu ülkeler kemer sıkma politikasını kabul edip uygulasalar da,Almanya ve diğer güçlü ekonomilerin kurtarma paketi borcu ödemelerini ve acilen krizi önlemelerini sağlasa da,bunun ileride tekrar yaşanmasını önleyecek mevcut bir sistem bulunmuyor. Bu da bizi para politikası ile maliye politikası arasındaki temel ayrıma getiriyor.

Avrupa Borç Krizi Nasıl Çözülür?

En nihayetinde Euro Bölgesi’nin para politikası ile uyumlu bir maliye politikası birliğine ihtiyacı var, ya da hiçbirine. Yani Euro Bölgesi’ndeki her bir ülkenin maliye politikasını belirleme gücü olan bir kurum olmak durumunda. Harcamaları kesmek, vergileri arttırmak, kanunları belirlemek gibi yetkileri olmalı. Böylesi bir maliye politikası birliği gerçekten de aşırı borçlanmayı ve harcamayı önleyebilir. Ama bu oldukça karmaşık ve rağbet görmeyen bir düşünce. Bu egemenlik hakkını daha üst bir güce devretmek demektir. Özü itibarıyla Avrupa Birleşik Devletleri demektir. Merkezi bir maliye politikası olmaksızın, ülkeler açık vermeye ve borç biriktirmeye devam edecektir.

Bu da Euro’nun değerini düşürecek ve Avrupa’nın istikrarını tehdit edecektir. Avrupa gerekli adımları atıp, para politikasının yanında maliye politikasında da birlik sağlayabilecek mi? Yoksa para birliği dağılacak ve Euro ortadan kalkacak mı? ilerleyen dönemlerde bu gibi soruların cevaplarını bu makalemizin altından devam ettireceğiz.

Kaynak;

https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/847602

Bir cevap yazın

Tekirdağ mutlu son Adana mutlu son Mersin mutlu son Bursa mutlu son Muğla mutlu son Balıkesir mutlu son Kocaeli mutlu son İstanbul mutlu son Ankara mutlu son Antalya mutlu son İzmir mutlu son Denizli mutlu son Çanakkale mutlu son Sakarya mutlu son Manisa mutlu son Malatya mutlu son Yalova mutlu son Sivas mutlu son Tokat mutlu son Kayseri mutlu son Trabzon mutlu son Aydın mutlu son Elazığ mutlu son Afyon mutlu son Kütahya mutlu son Ordu mutlu son Eskişehir mutlu son Gaziantep mutlu son istanbul mutlu son ankara mutlu son izmir mutlu son bursa mutlu son antalya mutlu son adana mutlu son konya mutlu son şanlıurfa mutlu son gaziantep mutlu son kocaeli mutlu son mersin mutlu son diyarbakır mutlu son hatay mutlu son manisa mutlu son kayseri mutlu son samsun mutlu son balıkesir mutlu son maraş mutlu son van mutlu son aydın mutlu son tekirdağ mutlu son sakarya mutlu son denizli mutlu son muğla mutlu son bağcılar mutlu son bahçelievler mutlu son esenler mutlu son esenyurt mutlu son kadıköy mutlu son kağıthane mutlu son kartal mutlu son küçükçekmece mutlu son maltepe mutlu son pendik mutlu son sultangazi mutlu son ümraniye mutlu son üsküdar mutlu son aliağa mutlu son alsancak mutlu son bayraklı mutlu son bornova mutlu son buca mutlu son çeşme mutlu son çiğli mutlu son gaziemir mutlu son karşıyaka mutlu son konak mutlu son menemen mutlu son ödemiş mutlu son torbalı mutlu son çankaya mutlu son keçiören mutlu son mamak mutlu son polatlı mutlu son sincan mutlu son alanya mutlu son belek mutlu son kaş mutlu son kemer mutlu son korkuteli mutlu son lara mutlu son manavgat mutlu son serik mutlu son side mutlu son didim mutlu son efeler mutlu son kuşadası mutlu son nazilli mutlu son altıeylül mutlu son bandırma mutlu son edremit mutlu son karesi mutlu son susurluk mutlu son gemlik mutlu son gürsu mutlu son inegöl mutlu son mudanya mutlu son nilüfer mutlu son osmangazi mutlu son yıldırım mutlu son biga mutlu son çan mutlu son gelibolu mutlu son adıyaman mutlu son afyon mutlu son ağrı mutlu son aksaray mutlu son amasya mutlu son ardahan mutlu son artvin mutlu son bartın mutlu son batman mutlu son bayburt mutlu son bilecik mutlu son bingöl mutlu son bitlis mutlu son bolu mutlu son burdur mutlu son çanakkale mutlu son çankırı mutlu son çorum mutlu son düzce mutlu son edirne mutlu son elazığ mutlu son erzincan mutlu son erzurum mutlu son eskişehir mutlu son giresun mutlu son gümüşhane mutlu son ığdır mutlu son ısparta mutlu son karabük mutlu son karaman mutlu son kastamonu mutlu son kilis mutlu son kırıkkale mutlu son kırklareli mutlu son kırşehir mutlu son uşak mutlu son kütahya mutlu son malatya mutlu son mardin mutlu son nevşehir mutlu son niğde mutlu son ordu mutlu son trabzon mutlu son osmaniye mutlu son rize mutlu son siirt mutlu son sinop mutlu son sivas mutlu son tokat mutlu son karahayıt mutlu son pamukkale mutlu son nizip mutlu son şahinbey mutlu son şehitkamil mutlu son antakya mutlu son defne mutlu son iskenderun mutlu son darıca mutlu son gebze mutlu son gölcük mutlu son izmit mutlu son körfez mutlu son akşehir mutlu son beyşehir mutlu son ereğli mutlu son karatay mutlu son meram mutlu son selçuklu mutlu son akhisar mutlu son alaşehir mutlu son soma mutlu son turgutlu mutlu son akdeniz mutlu son anamur mutlu son erdemli mutlu son mezitli mutlu son silifke mutlu son tarsus mutlu son toroslar mutlu son yenişehir mutlu son bodrum mutlu son dalaman mutlu son fethiye mutlu son köyceğiz mutlu son marmaris mutlu son menteşe mutlu son milas mutlu son adapazarı mutlu son serdivan mutlu son atakum mutlu son çarşamba mutlu son ilkadım mutlu son eyyübiye mutlu son siverek mutlu son viranşehir mutlu son çerkezköy mutlu son çorlu mutlu son erbaa mutlu son