Davranışsal Finansta Önemli Teknik Analiz İndikatörleri

Modern finans iki temel varsayım üzerine kurulmuştur: insanlar rasyoneldir ve fiyat piyasada belirlenir. Davranışsal finans , bu varsayımlarla çelişmeden ama insan psikolojisini ve bu ilkelere bir çelişki olarak hizmet etmez, fakat insan psikolojisinin ve grup psikolojisinin de önemli yanlarını ortaya koyarak finans piyasasındaki bu açığı tamamlar. Teknik analiz içinde yer alan bazı indikatörler de bu konuda yardımcı olur.

Davranışsal finans, piyasalardaki bazı anormalliklerin mesela fiyat balonların veya ani düşüşlerin nelerden kaynaklandığı sorusunu psikoloji üzerinden açıklamaya çalışır ve cevabın burada aranması gerektiğini işaret eder. Bu yazıda piyasalarda insan psikolojisini yansıtan iki indikatörü ele alacağız.

Güvenilir Göstergeleri Arayın


Birçok kişi, başarılı profesyonel yatırımcıların kullandığı stratejileri kullanarak ya da başarısız olanların tam tersi stratejileri kullanarak kolayca başarılı olunacağını düşünür. Ne yazık ki, başarılı yatırımcılar gerçek stratejilerini saklamakta oldukça başarılıdır. Başarılı stratejiyi herkes uygularsa o stratejinin başarısız olma ihtimali vardır. Fakat “kaybedenler” ya da “sürülerin” ın davranışları, belli başlı davranışsal indikatörler sayesinde kolaylıkla gözlemlenebilir . Bu göstergeler piyasaların önemli kırılım yaşadığı durumda “kalabalığın” içinde olmanın piyasanın yaşadığı aşırı korku (piyasa dibi) veya heyecan anını (piyasada tepe) yansıtması sebebiyle önemlidir. Bu tarz durumlarda kalabalığın içinde olmak çoğunlukla yanlıştır.

Yatırımcı davranışlarının ve hisse senedi fiyatlarının önde gelen iki göstergesini değerlendirelim:

1. Alım-Satım Opsiyonu oranı (Put/Call ratio)
2. 50 günlük hareketli ortalamalarının (Moving Avarage) üzerindeki hisse senedi sayısı (kısaca A50)

Davranışsal finans teorilerini uygulamaya yönelik diğer birçok çabalamada olanın aksine, bu iki öncü indikatör, ölçülebilir göstergeler olduğundan önemlidir.

Başka bir deyişle, bu indikatörler insan duygularındaki potansiyel kırılım noktalarını gösterir. Davranışsal finans ile uğraşırken ölçülebilir göstergelerin davranışları yansıtması ele alındığından bunun daima daha geniş çerçevede değerlendirilmesi gerekir.

Alım/Satım Opsiyonu Oranı “Put/Call Ratio”

Piyasada çoğu opsiyon bir ile üç ay gibi kısa vadeli olarak elde tutulur. Bu durum birçok piyasa katılımcısının ellerindeki hisselerden kısa vadede para kazanmaya çalıştıklarını ya da sadece spekülasyon yaptıklarını göstermektedir. Satım opsiyonu alanlar markette düşüş bekleyip bundan para kazanmayı umanlar tarafından alınır. Alım opsiyonu alanlar piyasanın yükseleceğini öngörüp bundan para kazanmaya çalışanları temsil eder.

Piyasada yüksek satıcı/alıcı oranı piyasada kötümser bir beklenti oluğunu yüksek alıcı/satıcı oranı ise piyasada iyimser bir beklenitnin hakim olduğu gösterir. Piyasa alım/satım opsiyonunda oynaklıklar olduğunda piyasada beklenilen şeyin çoğunlukla tersi gerçekleşir. Mesela bir açıklama şu olabilir piyasada çok fazla kötümserlik varsa buna fiyat düşüşü eşlik eder. Sonrasında fiyatlar aşırı düştüğünde kötümserlik anında burada fırsat olduğunu ve fiyatların çok düştüğünü düşünen yatırımcılar piyasaya saldırır. Kötümser bekleyenler ters pozisyonda kalır.

2002 yılından 2006 yılına kadar S&P endeksi ile Alım/Satım opsiyonunun 10 günlük hareketli ortalaması ile arasındaki tarihsel etkileşimi ele alalım (Şekil 1). Oran , 2002 yılının son çeyreğinde , ayı piyasasının sonuna doğru yüksek seviyelere (çok fazla kötümserlik hakimdir) ulaşmıştır . O zamandan bugüne Alım/Satım opsiyonunun yönü tüm yeni zirveler ve dipler, kısa vadeli piyasa dalgalanmalarını doğru bir şekilde tahmin etmiştir (Haziran 2003 hariç: Boğa piyasası başlangıcında yatırımcılar hisselere ağırlık vermeye başlamış .)

Şekil 1
Teknik analiz
Teknik analiz

A50 gibi bir piyasa söz konusu olduğunda, A50 ile diğer hisse senedi fiyatları arasındaki ayrışmaları belirlemek çok önemlidir. tabi ki 2002 yılından itibaren A50’nin S&P 500 Endeksinden önemli ölçüde uzaklaştığı birkaç örnek olmuştur (Şekil 2). Aradaki farkın iki katına çıkması bir yükseliş ve üç düşüş hakkında öncü sinyal üretmiştir.
50 günlük hareketli ortalamalarının üzerinde gezen bazı hisse senetlerindeki değişimi düşünelim. Burada örneğimiz A50, New York Borsasındaki sınırlı sayıda hisseyi temsil etse de bu hisselerdeki değişimin borsanın geneli hakkında fikir verip vermediğine bakalım. (Burada A50 Türkiye’de Bist 30 Hisseleri olarak düşünün)  . Göstergenin çizdiği geniş tabanlı hareketler, hamlenin devam edeceği olasılığını artırırken, dar tabanlı yani ani iniş veya kısa vadeli (sivri uca benzeyen) hamleler, potansiyel bir tersine dönüş işareti olabilir. Bunun nedeni, “çoğunluğun” ın yalnızca birkaç hisse senedi tarafında giderek daha fazla heyecanlanmaya (düşüş veya yükseliş yönlü) başlaması halinde, ayı veya boğa yönlü ralli riskli bir hal almaya başlamıştır.

50 Günlük Hareketli Ortalamalarının Üstünde Olan Hisse Senetleri
Teknik analiz
Teknik analiz


Sonuç

Davranışsal finans, bilinçli yatırımcılar için önemli bir fırsat sunan nispeten genç bir alandır. Çok uzak olmayan bir gelecekte davranışsal finans, modern finansı tamamlayan ve piyasadaki birçok anormalliği açıklayabilecek hale gelecektir. Belki de ileriki zamanlarda bazı yatırımcılar, alıcıların ve satıcıların davranışlarını dikkate almadan hisselerin değerini tartışmanın nasıl mümkün olmuş olabileceğini merak edeceklerdir.Derek Polcyn tarafından kaleme alınmıştır

Bir cevap yazın

Tekirdağ mutlu son Adana mutlu son Mersin mutlu son Bursa mutlu son Muğla mutlu son Balıkesir mutlu son Kocaeli mutlu son İstanbul mutlu son Ankara mutlu son Antalya mutlu son İzmir mutlu son Denizli mutlu son Çanakkale mutlu son Sakarya mutlu son Manisa mutlu son Malatya mutlu son Yalova mutlu son Sivas mutlu son Tokat mutlu son Kayseri mutlu son Trabzon mutlu son Aydın mutlu son Elazığ mutlu son Afyon mutlu son Kütahya mutlu son Ordu mutlu son Eskişehir mutlu son Gaziantep mutlu son istanbul mutlu son ankara mutlu son izmir mutlu son bursa mutlu son antalya mutlu son adana mutlu son konya mutlu son şanlıurfa mutlu son gaziantep mutlu son kocaeli mutlu son mersin mutlu son diyarbakır mutlu son hatay mutlu son manisa mutlu son kayseri mutlu son samsun mutlu son balıkesir mutlu son maraş mutlu son van mutlu son aydın mutlu son tekirdağ mutlu son sakarya mutlu son denizli mutlu son muğla mutlu son bağcılar mutlu son bahçelievler mutlu son esenler mutlu son esenyurt mutlu son kadıköy mutlu son kağıthane mutlu son kartal mutlu son küçükçekmece mutlu son maltepe mutlu son pendik mutlu son sultangazi mutlu son ümraniye mutlu son üsküdar mutlu son aliağa mutlu son alsancak mutlu son bayraklı mutlu son bornova mutlu son buca mutlu son çeşme mutlu son çiğli mutlu son gaziemir mutlu son karşıyaka mutlu son konak mutlu son menemen mutlu son ödemiş mutlu son torbalı mutlu son çankaya mutlu son keçiören mutlu son mamak mutlu son polatlı mutlu son sincan mutlu son alanya mutlu son belek mutlu son kaş mutlu son kemer mutlu son korkuteli mutlu son lara mutlu son manavgat mutlu son serik mutlu son side mutlu son didim mutlu son efeler mutlu son kuşadası mutlu son nazilli mutlu son altıeylül mutlu son bandırma mutlu son edremit mutlu son karesi mutlu son susurluk mutlu son gemlik mutlu son gürsu mutlu son inegöl mutlu son mudanya mutlu son nilüfer mutlu son osmangazi mutlu son yıldırım mutlu son biga mutlu son çan mutlu son gelibolu mutlu son adıyaman mutlu son afyon mutlu son ağrı mutlu son aksaray mutlu son amasya mutlu son ardahan mutlu son artvin mutlu son bartın mutlu son batman mutlu son bayburt mutlu son bilecik mutlu son bingöl mutlu son bitlis mutlu son bolu mutlu son burdur mutlu son çanakkale mutlu son çankırı mutlu son çorum mutlu son düzce mutlu son edirne mutlu son elazığ mutlu son erzincan mutlu son erzurum mutlu son eskişehir mutlu son giresun mutlu son gümüşhane mutlu son ığdır mutlu son ısparta mutlu son karabük mutlu son karaman mutlu son kastamonu mutlu son kilis mutlu son kırıkkale mutlu son kırklareli mutlu son kırşehir mutlu son uşak mutlu son kütahya mutlu son malatya mutlu son mardin mutlu son nevşehir mutlu son niğde mutlu son ordu mutlu son trabzon mutlu son osmaniye mutlu son rize mutlu son siirt mutlu son sinop mutlu son sivas mutlu son tokat mutlu son karahayıt mutlu son pamukkale mutlu son nizip mutlu son şahinbey mutlu son şehitkamil mutlu son antakya mutlu son defne mutlu son iskenderun mutlu son darıca mutlu son gebze mutlu son gölcük mutlu son izmit mutlu son körfez mutlu son akşehir mutlu son beyşehir mutlu son ereğli mutlu son karatay mutlu son meram mutlu son selçuklu mutlu son akhisar mutlu son alaşehir mutlu son soma mutlu son turgutlu mutlu son akdeniz mutlu son anamur mutlu son erdemli mutlu son mezitli mutlu son silifke mutlu son tarsus mutlu son toroslar mutlu son yenişehir mutlu son bodrum mutlu son dalaman mutlu son fethiye mutlu son köyceğiz mutlu son marmaris mutlu son menteşe mutlu son milas mutlu son adapazarı mutlu son serdivan mutlu son atakum mutlu son çarşamba mutlu son ilkadım mutlu son eyyübiye mutlu son siverek mutlu son viranşehir mutlu son çerkezköy mutlu son çorlu mutlu son erbaa mutlu son