Shrinkflasyon Nedir? Nasıl Hesaplanır? |2023

Shrinkflasyon Nedir?

Shrinkflasyon ve ya diğer adıyla “stealth downsizing” (Türkçesi: farkettirmeden boyut küçültme”) İngilizcesinden de kısmen anlaşılacağı üzere malların fiyatlarında artış yapmak yerine gramajlarını azaltarak, ürün eksilterek birim fiyatını arttırmak anlamına gelir. Enflasyon görünürde fiyata yansımaz ama aldığınız ürün küçülmüştür.

Shrinkflasyon Örneği

100 gramlık bisküviyi 2 TL’ye aldığınızı düşünün. Bir yıl sonra aynı bisküviyi halen 2 TL’ye aldığınız için seviniyorsunuz. Her şeyin fiyatı artarken yediğiniz bisküvi fiyatı aynı. Ama sanki eskisi gibi doyurmuyor. Pakete bakıyorsunuz 80 gram olmuş!

100 gramlık bisküviyi 2 TL’ye alırken gramı 2 kuruş yapıyordu. Fiyatı 2 TL iken 80 grama düşen bisküvide bir gramı 2.5 kuruşa yükselir. Gramı 2 kuruştan, 2.5 kuruşa çıkan bisküvinin fiyatı aslında yüzde 20 zamlanmış demektir.

Günümüzde birçok firma, artan rekabet ortamında müşteriler fiyatlara çok duyarlıysa ürünlerinin fiyatını artırmak yerine gramajı düşürmekte. Bazen de içindeki ürün adedini azaltmaktadır. Bu insanların alım gücünü dolaylı şekilde artıran bir durumdur. Düzenli olarak aldığınız bir ürünün gramajını azaltıp indirimlidir etiketi ile de satabilmektedirler. Eğer tüketici bu konuda bilinçli değilse bu tuzağa sık sık düşebilmektedir. Bu konuda özellikle tüketici dernekleri tüketicileri sık sık ürünlerin gramajlarını/adetlerini kontrol etmesi konusunda uyarıyor.

Shrinkflasyon Nedir? Nasıl Hesaplanır?
Shrinkflasyon Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Shrinkflasyon örneklerinden bir başkası için tuvalet kağıdı örneğini verebiliriz. Tuvalet kağıtları her ne kadar görünüşte aynı olsa da mesela 3 katlı tuvalet kağıdı satan X firması 3 katlı satmaya devam ederken gramajı düşürebiliyor. Bazen de doğrudan 3 kattan 2 kata düşürüyor. Sonuç olarak tüketici sadece markaya odaklanmışsa ürünü daha pahalıya aldığının farkına varamaz.

Nasıl Kaçarsınız?

Shrinkflasyon’dan Nasıl Kaçarsınız sorusunun tek bir cevabı olmasa da belirli birkaç bilgi verebiliriz:

  • Sürekli olarak tükettiğiniz ürünlerin gramajlarınıı/kaç adet içerdiklerini kontrol edin.
  • İndirimli ürünlerde indirim öncesi/sonrası ürünlerin içeriğinde değişiklik olup olmadığını kontrol edin.

Bunları yaparak kısmen aynı ürünü daha pahalıya almaktan kurtulabilirsiniz. TÜİK’te de son zamanlarda enflasyon hesaplamasında kullanılan örnek ürünler için shrinkflasyon hesaplamasının dikkate alınıp alınmadığı konusu tartışmalıdır. Enflasyon için kullanılan ürünler acaba birim başına mı yoksa adet şeklinde mi hesaplanmaktadır? Ticaret Bakanlığı bu konuda yakın zamanda daha da dikkatli olmaktadır. Çoğu firma gram üzerinden satılan ürünün kilogram fiyatını da yazmak zorundadır.

Bu makale ilginizi çekebilir:   Bekçilik Nedir, Nasıl Bekçi Olunur? |2023