Sosyalizm Nedir? Sosyalizmin Özellikleri Nelerdir? | 2020

Sosyalizm Nedir?

Sosyalizm nedir sorusuna cevap verilirse Sosyalizm hükümetin, devletin ve üretimin halk için yapıldığı halkın refahı için yapıldığı, mülkiyetin ortak bir şekilde kullanıldığı bir sistemdir. Bu sistem özel mülkiyetin varlığını reddetmektedir. Bireycilik olgusu yerine toplum anlayışı ön plana çıkmaktadır. Sosyalizm kavramı Fransızca kökenlidir. Sosyalizmde tüm iktisadi faaliyetler ve özel mülkiyetler kamuya aittir. Toplumsal refah merkez otorite tarafından sağlanır. En önemli temsilcileri Platon, Saint Siman, Proudhon ve Qwen olarak bilinmektedir. Bilimsel sosyalizmin temsilcileri Karl Max ve Friedrich Engels’tir. Birey yerine toplum olgusu ön plana çıkmaktadır. İktisat ve siyaset aynı eşitlik olmalıdır. Sosyalizm nedir sorusunun cevabından sonra detaylıca bazı noktalara değinmek istiyorum.

Sosyalizm Kaça Ayrılır?

Bu iktisadi düşünce özel mülkiyetin varlığını insani gelişimin önünde bir engel olarak görmektedir. Özel mülkiyet bireylerin elinde toplanırsa sınıflar oluşur. Sınıflar, toplumu yöneten ve yönetilen olarak ikiye böler. Karl Marx’a göre tarih, bu sınıfların çatışmasının tarihidir. Sosyalizm nedir konusunu incelerken kavramı ikiye ayırmak gerekir. Marx öncesi Sosyalist ideoloji ve Marx sonrası Sosyalist ideoloji. Marx’a kadar sosyalizm ütopik sosyalizm olarak anılırken Marx’ın kendi görüşü ve takipçileri bilimsel sosyalizmi savunmaktadır.

Diyalektik Materyalizm

Özel Mülkiyet konusunda yanlış bilinen hataların başında şu gelir. Marx’a göre mülkiyet üretim araçlarının mülkiyeti üzerinden değerlendirilir. Tarih bu üretim araçlarının kimin elinde olmasına göre şekil kazanır. Diyalektik materyalizm adı verilen bu analize göre, üretim araçlarını elinde bulunduranlar bir sınıf sonra işgücü olarak çalışan başka bir sınıf vardır. Bunlar arasında yaşanan çatışma kendi içinde farklı bir sınıf çıkarır. Tez, antitez ve sentez şeklinde ilerleyen analize diyalektik materyalizm adı verilir.

Sosyalizm Nasıl Ortaya Çıkmıştır?

Sosyalizmin başlangıcı ilk çağ filozoflarına kısaca Platon’a kadar dayanmaktadır. Buna rağmen Dünya’da en büyük gücünü de ona sağladığından Marxizm’le beraber başladığı ifade edilir. Sosyalizm kavramı, İlk olarak 1803’te İtalya’da sonrasında 1822’de İngiltere ve en son Fransa’da kullanılmaya başlanılmıştır. 1835 tarihinde Fransız sözlüğünde kullanılmaya başlanmıştır. 1877 yılına kadar yapılan baskılardan kurtulmak için toplumu refaha kavuşturmak için oluşan teori 2 kısımdan oluşur. Karl Marx öncesi ve sonrası.

Bu düşünce eski filozof Eflatun’a kadar dayanmaktadır. Ütopik sosyalist düşüncenin başlangıcı Eflatunla birlikte olmuştur. Eflatun ideal devlet nasıl olmalıdır sorusuna cevap bulmaya çalışmıştır ve devletin buna uygun bir yönetim biçimine sahip olmasını savunmuştur. Düşünce, İngiltere ve Fransa’da daha yaygın gözlemlenmiştir. Ütopik sosyalistler sömürgeciliğin ortadan kaldırılma düşüncesini savunmuştur. Bu akımın kurucuları ise Robert Owen ve Saint Simon’dır. Karl Marx Bu iktisadi düşüncenin en önemli isimlerindendir.

Sosyalizm Nedir sorusunu daha iyi anlayabilmeniz için size aşağıdaki videoyu izlemenizi tavsiye ediyoruz.

Karl Marx ütopik sosyalizmi daha çok bilimsel görüşler katarak bilimsel sosyalist yaklaşımı ortaya koymuştur. Karl Marx sınıf ayrılıklarının olmadığı bir düzen ortaya koymaya çalışmıştır. Bir yönetim şekli olarak ise ilk defa bir ülkede yönetim şekli olarak 1917 de Rusya’da ihtilal olduktan sonra kurulmuştur. Sonraki dönemlerde ise Avrupa’da yaygınlaşmıştır. 1940’lı yılların başında uzak doğu ülkelerinde yaygınlaşmıştır. Örnek olarak Kuzey Kore, Vietnam ve Çin Halk Cumhuriyetinde görülmüştür. Türkiye’de Sosyalist ideoloji 1900’lü yılların başlarında kendine alan bulmaya başlamıştır. Türkiye’de ilk sosyalist parti 1910 yılında Hüseyin Hilmi tarafından Osmanlı Sosyalist Partisi ismiyle faaliyete geçmiştir. 1990’lı yılların başında önemini yitirmiştir.

Sosyalizm Neyi Amaçlar?

Sosyalist ideolojinin temel amacı sınıfsız herkesin eşit olduğu toplum oluşturmaktır. Emekçi sınıfı teori için için çok önemli bir yere sahiptir. Üretim araçlarını toplumsallaştırarak sınıf ayrılıklarını ortadan kaldırmayı amaçlar. Amaçlarından bir diğeri ise kapitalist ekonomiyi tamamıyla ortadan kaldırmaktır. Sosyalist düşünce akımının ana amacı, insanları sömürgeden korumayı amaçlarken, üretilen mal ve hizmetlerin kişilere eşit bir şekilde dağıtılması amaçlanmıştır.

Komünizmden Farkı Nedir?

Sosyalizmde üretilen mallar bireylerin ne kadar ürettiğine göre dağıtılırken, komünizmde elde edilen mallar ve hizmet insanların ihtiyacına göre pay edilmelidir görüşünü benimserler. Sosyalizm ekonomiye dayalı bir sistem olarak görülmektedir fakat komünizm ekonominin yanında ayrıca politik bir sistemdir. Bu iktisadi düşünce, eşit bir yaşam görüşünü benimserken komünizm eşit yaşamın yanında eşit bir yönetimin olmasını da savunurlar. Bu iktisadi düşüncede, bireyler ekonomik anlamda yönetimde söz sahibi olabilirler ve çoğunluk neye karar verirse o uygulanmalı görüşündedir. Komünizm de ise ekonomi de söz sahibi tek partidir, tek partili sistem vardır. Sosyalist ideolojinin temelinde seçim usulü vardır. Buna birçok parti katılabilir, komünizmde ise seçim yoktur tek parti vardır ve sınıfsız bir yaşamı amaçlarlar.

Sosyalizm nedir sorusunu yukarıdaki videoya ve tanımlardan öğrenmiştik. Şimdi sosyalizm ve komünizm arasındaki farkı aşağıdaki videoyu izleyerek öğrenebilirsiniz.

Sosyalizm ve Kapitalizm Farkları Nedir?

Bu iktisadi ve politik düşüncenin içinde özel mülkiyet yoktur.Toprak, üretim araç ve gereçleri, evler vs. devletin elindedir. Kapitalizm de ise özel mülkiyet anlayışı vardır, insanlar istediği kadar mülkiyet sahibi olma hakkına sahiptirler, bireyler istediği kadar mal ve para sahibi olabilirler. Bu iktisadi düşüncede üretilen malların fiyatlarını, sayılarını ve nasıl üretileceği devlet tarafından belirlenmektedir. Kapitalist sistemde ise hangi maldan ne kadar ve nasıl üretileceği piyasadaki talebe ve fiyata göre belirlenmektedir. Eşitlikçi olan bu yaklaşımda kamu yararını arttırmak için uğraşılır ve bireyler değil toplumun çıkarları ön plandadır. Kapitalizm de bireylerin şahsi yararı ön plandadır ve birey daha çok fayda sağlamak için istediği gibi çalışır ve bireyin şahsi karı önemlidir.

Bu makalede social-ism kelime anlamının toplumun değerine önem veren ekonomide kar amacı gütmeden bireyler için ihtiyaçlarının karşılandığı bir sistem olduğu, tarihinin ise ilk çağlara kadar dayandığını ve Karl Marx tarafından geliştirildiğini, ütopik yaklaşımın, Eflatun tarafından oluşturulduğu görülmektedir. Sosyalizmin amacı ise kapitalizmi yok etmek, bireylerin toplumda eşit olduğu ve sınıf farklılıklarını ortadan kaldırmayı amaçlar. Bu iktisadi düşünce ile kapitalizm arasındaki farklar Kapitalizmde özel mülkiyet anlayışı görülmektedir fakat sosyalist toplumda özel mülkiyet yani üretim araçlarının mülkiyeti merkezi otoritenin elindedir. Komünizm ile Sosyalizm arasındaki farklara değinilmiştir. Komünizm de mallar insanların ihtiyaçlarına göre dağıtılır fakat Sosyalizm de ise bireyin ne kadar ürettiyse o kadar pay almaktadır.

Kapitalizm ve sosyalizm nedir ve farkları nasıldır gibi soruların cevaplarını bulabileceğiniz bir videomuz da aşağıdadır.

Sosyalist Nedir? Kime Denir?

Sosyalizm ideolojisini benimseyen kişiler olarak tanımlayabiliriz. Sosyalizm nedir ve sosyalist nedir sorusu birbirine çok karışmaktadır. Bu ikisinden sosyalizm bir ideoloji, sosyalist ise ideolojinin arkasında olan savunucusudur. Bu kelime Türk Dil Kurumunun sitesinde “Toplumcu” olarak geçmektedir. Fransızca “socialiste” kelimesinden dilimize geçmiştir. Faşist,komünist ve sosyalist kavramları genellikle, yukarıda bahsettiğimiz gibi belirli ideolojiyi benimsemiş kişiler için kullanılır.

Sosyalist için aynı zamanda özel mülkiyete karşı çıkan ve eşitliği savunan taraflar olarak’ta tanımını yapabiliriz. Sosyalistlere göre, Sosyalist sistemde özel mülkiyet yasaklanmaz veya devlet el koymaz. Sosyalizmde, üretim araçları olan fabrikalar, atölyeler ve tersaneler özel mülkiyete alınamaz. Fakat bunun dışında bir bireyin özeline giren mülk ve paraya müdahale edilmez. Sosyalizmin insan doğasına aykırı olduğuna dair iddialar vardır. Bu iddialara göre insanın kazanma hırsına en uygun sistem kapitalizmdir. Fakat sosyalistlere göre insan doğası temel gereksinimleri karşılama isteği açısından evrenseldir. Onun dışındaki tüm özellikleri, içinde bulunduğu toplumun sosyal, ekonomik ve kültürel değerlerine göre şekillenir. Dolayısı ile sosyalist sistemlerde insan doğasına uygundur.

Sosyalist Sistemde Çalışmak

Sosyalizme göre, Kapitalist sistemlerde işçi hayatta kalmak ve yaşam koşullarını devam ettirebilmek için çalışır. Fakat ne kadar çok üretirse üretsin ortaya çıkan kardan ne kendisinin nede toplumun yeterince faydalanmasına izin verilmez. Sosyalistlere göre bu kar doğrudan patronun cebine gider. Sosyalizme göre, kendi sistemlerinde de işçiler hayatta kalmak için çalışır. Fakat ürettikleri kar tek bir kişinin cebine değil, toplumun kasasına gideceği için daha fazla kazançlıdır. Dolayısı ile işini daha çok benimseyecek ve üretimi daha çok arttıracaktır.

Sosyalistlere göre kapitalistlerin kar elde etme isteği, toplumsal menfaatlere zarar verir. Örneğin günümüzde hayatında hiç hareket etmeyen ve güneş görmeyen tavukları tüketiyoruz.,Bu tavuklara, bir buçuk ayda kesime hazır hale gelmesi için ağır ilaçlar verildiğini biliyoruz.,Kapitalist şirket sahipleri için, öncelik kısa sürede elde edeceği yüksek kardır. Bu tavukları tüketenlerin büyük çoğunluğunun 10 yıl içinde başta kanser olmak üzere birçok hastalığa kapılma ihtimali onun aklında soru işareti bırakmaz. Sosyalistlere göre, kapitalistlerin tek derdi toplumu göz ardı ederek, elde ettiği kar oranını sürekli arttırmaktır.

Yazar: Mücahit Alparslan Kalkan

Sıkça Sorulan Sorular

Sosyalizm hükümetin, devletin ve üretimin halk için yapıldığı halkın refahı için yapıldığı, mülkiyetin ortak bir şekilde kullanıldığı bir sistemdir.

Sosyalizmin başlangıcı ilk çağ filozoflarına kısaca Platon'a kadar dayanmaktadır. Buna rağmen Dünya'da en büyük gücünü de ona sağladığından Marxizm’le beraber başladığı ifade edilir. Sosyalizm kavramı, İlk olarak 1803’te İtalya’da sonrasında 1822’de İngiltere ve en son Fransa’da kullanılmaya başlanılmıştır. 1835 tarihinde Fransız sözlüğünde kullanılmaya başlanmıştır. 1877 yılına kadar yapılan baskılardan kurtulmak için toplumu refaha kavuşturmak için oluşan teori 2 kısımdan oluşur. Karl Marx öncesi ve sonrası.

Sosyalist ideolojinin temel amacı sınıfsız herkesin eşit olduğu toplum oluşturmaktır. Emekçi sınıfı teori için için çok önemli bir yere sahiptir. Üretim araçlarını toplumsallaştırarak sınıf ayrılıklarını ortadan kaldırmayı amaçlar. Amaçlarından bir diğeri ise kapitalist ekonomiyi tamamıyla ortadan kaldırmaktır. Sosyalist düşünce akımının ana amacı, insanları sömürgeden korumayı amaçlarken, üretilen mal ve hizmetlerin kişilere eşit bir şekilde dağıtılması amaçlanmıştır.

Sosyalizm de özel mülkiyet yoktur.Toprak, üretim araç ve gereçleri, evler vs. devletin elindedir. Kapitalizm de ise özel mülkiyet anlayışı vardır, insanlar istediği kadar mülkiyet sahibi olma hakkına sahiptirler, bireyler istediği kadar mal ve para sahibi olabilirler.

Sosyalizm ideolojisini benimseyen kişiler olarak tanımlayabiliriz. Sosyalizm nedir ve sosyalist nedir sorusu birbirine çok karışmaktadır. Bu ikisinden sosyalizm bir ideoloji, sosyalist ise ideolojinin arkasında olan savunucusudur. Bu kelime Türk Dil Kurumunun sitesinde "Toplumcu" olarak geçmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir