Stok Devir Hızı Nedir? Nasıl Hesaplanır? |2023

Stok Devir Hızı Nedir?

Stok devir hızı (İngilizce: stock turnover ya da inventory turnover) şirketin stoktaki ürünlerini kaç kez sattığını stokların kaç defa yenilendiğini gösteren bir değerdir. Stok devir hızı, şirketin üretim ve satış verimliliğini gösteren temel analiz değişkenlerinden biridir.

Mal üreten ve satan bir şirket için stok, şirketten talep edilen mal ihtiyacını karşılayarak satışların ve üretimin sürmesini sağlayan bir değişkendir. Bir şirketin stok devir hızı, üretilen malın niteliği nedeni ile sektörden sektöre değişir. Burada önemli olan temel analiz açısından incelenen şirketin stok devir oranının sektördeki diğer sektörlere göre daha yüksek ya da daha düşük olmasıdır.

Bir şirketin üretim, depolama ve lojistik maliyetlerinin azaltılması işletme kârlılığı açısından büyük bir öneme sahip olduğundan stok devir hızı şirketin verimliliği açısından oldukça önemli bir göstergedir.

Stok Devir Hızı Nasıl Hesaplanır?

Bir şirketin stok devir oranı hesabı basit olup satılan ürünün maliyetinin, dönem başı ve dönem sonu stokların ortalamasına bölünmesi ile elde edilmektedir. Burada dönem başı ve dönem başı stoklara bilançodan, ve satılan malların/ürünün maliyetine ilişkin bilgiye ise şirketin gelir tablosundan ulaşılabilir.

Stok Devir Hızı = SDH denilirse formülü aşağıdaki gibidir:

= Satılan Ürün Maliyeti / [(Dönem Başı Stok + Dönem Sonu Stok)/2]

Örnek bir hesaplama için

Tukaş A.Ş hissesinin 2022/6 yani ikinci çeyrek ve 2022/3 çeyrek verilerini kullanalım:

2022/6 Dönemi Satılan Malların Maliyeti: 643.423.293 TL

2022/6 Dönem Sonu Stok: 468.624.832 TL

2022/2 Dönem Sonu Stok: 332.888.928 TL

Bu makale ilginizi çekebilir:   G-SIB Nedir? Küresel Sistemik önemli Banka Ne? |2023

Yukarıdaki bilgileri stok devir oranı/hızı formülünde yerine yerleştirelim.

SDH. = 643.423.293 / [(468.624.832 + 332.888.928)/2]

Tukaş’ın Stok Devir Hızı = 643.423.293 / 400.756.880 = 1.60 olarak bulunur.

Şirketin stoklarını yüksek hızda devretmesi size firma hakkında:

  • Firmanın ürünlerine çok talep olduğunu
  • Depolama maliyetinin düşük olduğu hakkında bilgi verebilir. (Dikkat: Sektör ortalamasını unutmayın!)

Stok Devir Hızı Neden Artar?

  • Şirket gelecekte mallarına daha çok talep olduğunu düşünüp mal stoklarını arttırabilir. Örneğin Tat Gıda’nın 2022 2. çeyreğinde stokları 500 milyon TL iken 4. çeyrekte konserve talebinin yüksek olacağını düşünüp stoklarını 2.5 milyar TL’ye çıkardı. Eğer hesaplama yapılsa idi şirketin stok devir hızı 2-3 artmış şekilde yorumlanabilir. Lakin burada amaç gelecekte daha çok mal talebi olacağı beklentisidir.
  • Daha iyi bir stok yönetimi programına geçilmesi, satışların hızlanması stokların devir hızını da arttırır.

Devir Oranı Neden Azalır?

  • Eğer sektör açısından veya ekonominin geneli için bir problem yoksa (yüksek faiz, ekonomik kriz vs) sadece o şirketin devir hızı düşüyorsa şirketin ürünlerini pazarlamakta ya da stok yönetiminde sorunları olduğu kabul edilebilir. Reklam harcamalarını kısmış olabilir.

Hisse Senedi Seçerken En Çok Kullanılan Temel Finansal Oranlar

Hisse Senedi Seçerken en sık kullanılan temel finansal oranları öğrenerek şirketlerin bilançolarını daha etkili şekilde analiz edebilirsiniz. Aşağıdaki linklere tıklayarak bu konuda detaylı şekilde hazırladığımız makalelere göz gezdirebilirsiniz.