Sürü Psikolojisi
Sürü Psikolojisi

Sürü Psikolojisi Nedir? |Davranışsal Finans Dersleri| 2019

Sürü Psikolojisi – Bandwagon veya Herd Behavior

Sürü Psikolojisi: Bu zamana kadar bilinen en kötü ekonomik krizlerden biri de, 2008’de patlak veren gayrimenkul balonundan kaynaklanan  2008 Dünya Finans Krizidir. Bu gibi balon kaynaklı krizler piyasalarda ilk kez gerçekleşmedi ve bunun sonuncu olma ihtimali de hayli düşük. Öyleyse soru şu, bu gibi kötü ve yıkıcı bir durum neden tekrar tekrar ortaya çıkıyor?

Bu sorunun cevabının bir kısmı, insanlarda da varolan bir eğilimden kaynaklanıyor: Bu eğilim Sürü Psikolojisidir. Sürü Psikolojisi, bireyin rasyonel veya irrasyonel olsun daha büyük bir grubun eylemlerini taklit etme davranışınıdır. Birçok durumda sürü davranışı, bir bireyin kendi başına yapmaması gereken eylemi yapmasına veya almaması gereken bir dizi kararı almasına neden olur. (Normalde karıncayı incitmeyen insanların linç psikolojisi ile davranışlarını bir düşünün)

Peki Sürü davranışı, zararlı veya irrasyonel sonuçlara sebep olmasına rağmen neden ortaya çıkar?  Bunun nedenlerinden biri, insanların aykırı olmama isteği ve uyumlu olmasına yol açan güçlü sosyal baskıdır. Bu baskıyı çoğu insan bir şekilde yaşamıştır, çünkü çoğu insan toplumun çoğunluğunu oluşturan gruplar tarafından kabul edilmek gibi doğal bir arzuya sahiptir. Sürü psikolojisi, bu gruba üye olmanın doğal bir yolu gibi görünmektedir.

Sürü davranışının bir başka nedeni,  aynı kararı veren birçok insan olmasından dolayı  kararın yanlış olma olasılığının daha az olmasıdır. Bir kişi, eylemin akıl dışılığının inkar edilemez olduğunu düşünse bile, diğer başkaları zaten bu davranışla ilgili karar verdiğinden, grubun üyesi olmak için bu akıldışı kararı ret edemez. Bir bireyin bir alanda az tecrübesi veya uzmanlığı olduğunda, sürü davranışın ortaya çıkma ihtimali daha da olası hale gelebilir.

Dotcom Sürüsü

Finans dünyasında sürü zihniyetinin önde gelen bir örneği, 1990’ların sonlarındaki dotcom (internet) balonuydu. Girişim yatırımcıları ve özel yatırımcılar, bu dotcom’ların çoğunu finansal açıdan sağlam iş modellerine sahip olmamasına rağmen, internet şirketlerine büyük miktarlarda para yatırarak çılgın yatırım kararları verdiler. Birçok yatırımcının paralarını bu şekilde yatırmasının altında, büyük olasılıkla diğer yatırımcıların da bunu yaptıklarını görmesidir. Son yıllarda kripto-paralardaki yükselişi eleştirenler de, bu alanda benzer bir durumun olabileceğini düşünmektedir.

Finans profesyonelleri olsak bile hepimiz çoğu zaman sürü zihniyetine bağlıyız. Normalde bir fon yöneticisin temel görevi, müşterinin servetini maksimize edecek  yatırım stratejisine bağlı kalmaktır. Ama bazen müşteriler, fon yöneticilerie gelip yeni yatırım fonlarına (kripto para, dotcom) “girmeleri” için baskı uygulayabilirler. Zengin bir müşteri, popüler hale gelen veya gelecek bir yatırım tüyosu duyup  kendi fon yöneticisine neden bu alana yatırım yapmadığını sorabilir. Fon yöneticileri de bu yüzden genel eğilimleri takip etmeleri için üzerlerinde sürekli baskı hissederler.

Sürü Tarafından Baştan Çıkarılmanın Maliyetleri

Birçok olayda sürü psikolojisi sağlam veya karlı bir yatırım stratejisi değildir. Sürü tarafından kolayca yönlendirilen yatırımcılar, en son yatırımlarını arttırmaya çalışırken, menkul kıymetlerini sıklıkla alıp satarlar. Bu yatırımcılar, tüm paralarını bu sektöre, şirkete ya da stratejiye sokacak kadar para bulma eğiliminde olurlar.

Bu tür davranışların bir dezavantajı da, sürekli alım ve satım işlemlerinin yüksek işlem maliyetine yol açması ve potansiyel kârlardan uzak olmasıdır. Bu da, bir kişinin yatırımlarını aynı anda tek bir alana yoğunlaştırmanın rasyonel bir davranış olmamasına neden olur. . Bir yatırımcının trend başladığında bir pozisyona girmesi gibi zaman hesabı yapması son derece zordur. Çoğu sürü davranışı ile hareket eden yatırımcı, sürüdeki diğer yatırımcılar bundan faydalandıktan sonra trend hakkında bilgi sahibi olur. Bu da potansiyele sahip yatırımının zaten çoğunlukla bu potansiyelinin kullanılmasına neden olur.

Sürü Zihniyetinden Kaçınmak

Yatırımcılar en son yatırım trendlerininin hepsini takip etmek çok cazip gelir. Ancak, sürüyü açık bir şekilde yönlendirebilen veya kendi bağımsız stratejilerini ve yatırım prensiplerine uyan yatırımcılar, yanlış giden bir yatırım kararına dahil olmanın getireceği zararlardan uzak kalabilir. Sürü davranışı ile ilgili en iyi tavsiye, her zaman herhangi bir yatırımda oluşan trend için sürüye katılmadan önce detaylı inceleme yapmaktır.

Aşırı Güven| Overconfidence Bias | Davranışsal Finans | 2019

Dersleri sırası ile takip etmek için aşağıdaki linkleri kullanabilirsiniz.

Ders Listesi

  1. DFD 1: Giriş
  2. DFD 2: Davranışsal Finans Teorileri
  3. DFD 3: Anormallikler
  4. DFD 4: Demirleme Teorisi
  5. DFD 5: Zihinsel Muhasebe
  6. DFD 6: Doğrulama ve Geri Görüş Önyargısı
  7. DFD 7: Kumarbaz Yanılgısı
  8. DFD 8: Sürü Davranışı
  9. DFD 9: Kendine fazla Güvenme
  10. DFD 10: Aşırı Tepki ve Kullanılabilirlik Önyargısı
  11. DFD 11: Olasılık Teorisi

Hakkında: yatirimkredi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir