Pişmanlık Teorisi Nedir? | Davranışsal Finans Dersleri| 2020

Pişmanlık Teorisi Nedir?

Pişmanlık teorisi, yatırım kararlarını etkileyen davranışsal finans konusu çerçevesinde incelenen bir anomalidir. Makalemizde sizlere kısaca pişmanlık teorisinden bahsederek yatırım kararı alırken bazı rasyonel olmayan kararlardan nasıl kaçınabilirsiniz ondan bahsedilmektedir.

Pişmanlık kişiye sunulan mevcut bütün seçeneklerin içinden kişinin, en iyi tercihi yapmadığı durumda hissettiği acıdır. Birçok durumda acının şiddetine bağlı olmasa da insanlar her zaman pişmanlık duygusu hissedebilir. Pişmanlık teorisi, kişinin pişmanlık hissetmesi ve bu hissin yatırım kararına etkisini incelemektedir.  

İnsanlar neden değeri düşen hisse senetlerini ellerinden çıkarmakta zorlanırken, ufak değer kazanan hisse senetlerini kolayca elinden çıkarabilir? Birçok borsa yatırımcısı veya piyasa katılımcısı piyasalarda bu hissiyatı çokça yaşamıştır.

Zarar ettiği hisse senedi veya finansal pozisyonu düştükçe ortalamayı düşürmeye çalışır. Eli satış tuşuna gitmez. Gidemez. Yatırımcı çoğunlukla pişman olmaktan korkar.

  • Ya sattığında çıkmaya başlarsa?
  • Belki yeni zirve için düşüş yapıyordur?

Tam tersine hisse senedi/ yatırım pozisyonu değer kazanmaya başlayan kişi ise hesabındaki değer artışını korumak için çoğunlukla ufak karları korumak adına satış yapar. Pozisyonu kapar.

  • Ya düşmeye başlarsa?
  • Ya ölü kedi sıçraması ise bu?

Yukarıda da anlattığımız üzere pişmanlık teorisi çerçevesinde pişmanlık duygusu, yatırımcıları bazen riskten kaçınmaya bazen de daha yüksek riskler almaya zorlamaktadır.

Pişmanlık teorisi bazen de bir yatırım tavsiyesi sırasında ortaya çıkabilir:

Size yatırım tavsiyesi veren arkadaşın tavsiyesini dinlemediniz . Arkadaşınızın size bahsettiği hisse yüzde 30 değer kazandı. Aynı arkadaşınız bir daha tavsiye verdiğinde ne yaparsınız?

  • Arkadaşınızı dinlemediğiniz için hissettiğiniz o duygu ile hemen o pozisyonu alırsınız.

Bizi insan yapan değer olan duygularımız yatırım piyasalarında üstesinden gelmemiz engeller veya bize zarar verebilen kısıtlamalar halini alabilmektedir. Modern finans piyasalarında artan sayıda algoritmik trade araçlarının kullanılmaya başlanması, yapay zekanın ve makine öğrenmesinin piyasalarda kullanımında artış bizi daha rasyonel rakipler ile rekabete zorlamaktadır.

Davranışsal finans makalelerimizi okuyarak siz de duygularınızı anlayabilir ve daha iyi hükmedebilirsiniz. Makaleleri okumak için tıklayınız

Davranışsal yanlılıktan nasıl kurtuluruz?

  • Yatırımcılar pişmanlığın bir avantaj getirmediğini bilerek kararlarını sürekli sorgulamalıdır.
  • Yatırımcılar, anaparayı korumanın en önemli şey olduğunu kabul etmelidir. Zarar olsa da anapara oldukça tekrar yatırım yapılabilir. Kaybedilen bir ana para ile yatırım yapılamaz. (Foreks piyasalarında hesap patlatma tabiri)
  • Kaldıraçlı piyasalardan uzakta olmak pişmanlığı azaltabilir. Özellikle spot piyasaları, bireylere mal taşıma hissi verdiğinden (şirket ortaklığı, altın sahipliği gibi) daha rahat ve rasyonel davranılan pozisyonlardır.
  • Elinizden geldiğince öz kurallara sahip olun. Bunu yapamıyorsanız otomatik karar veren algoritmaya dayalı alım-satım kararı veren platformlar kullanmayı öğrenin.
  • Son olarak önemli olan sizsiniz. Ruh ve beden sağlığına dikkat ediniz. Yüz yıldan fazla süredir finans piyasaları sürekli fırsatlar sunmaktadır. Hiçbir şeyi kaçırmadınız.

] }

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir